Geç Köyü İnternet Sitesi
 

KÜLTÜR

Kullanılan Bazı Kelimeler

Akos:Kotan izi.

Açar:Anahtar.

Akuşka:Pencere.

Ağırşak:1-Teşinin bağındaki yuvarlak, - kapı tahtalarının tutturulduğu ağaç, -bele sarılan giysi.

Anzılat:Şıratı kaynatılarak yapılan peynir.

Aybecer:Çok çirkin.

Akibet:Sonuç.

Andır-termaş-meret-soyha:Başkasına kalası.

Açma:Kayısı kurusu.

Afsunlamak:Okumak(Kur’ an)

Ayak kıtlığı:Ayak ucu.

Alaşa:Edepsiz,kavgacı.(kadın)ü

Anığ:Yemeğe yakılarak dökülen yağ.

Acışmak:Acımak.

Ağartı:yağ,peynir gibi katık yiyecekler.

Alaf:hayvan yemlerinin genel adı.

Ağheş:Arkadaş.

Arık:Zayıf,narin,cılız.

Ardından değmek:Yok etmek.

Ahbun:Gübre.

Abur:Nizam,intizam.

Avunma :At ve eşeğin döl alması.

Abeşik :Orman bakım memuru.

Alçı :Aşığın dik oturması (oyuk kısım üstte)

Baş ağacı :Kağnının kollarını birleştiren ağaç.

Buylu :Kağnın tekerinin çıkmasını önlemek için  mazının başına çakılan ağaç.

Buharı :Şömine bacası.

Baga-bege :Koyun,sığır gibi hayvan yemliği.

Basma :Gübrenin tezeğe dönüştüğü yer.

Boyunduruk :Öküzlerin yükü  çekmesine yarayan ağaç.

Bişka :Kibrit.

Brişka :4 tekerliden yapılan iki tekerli araba.

Bostan :Sebzeler ekilen bahçe.

Boçka :Ağaçtan yapılmış büyük kap.

Bahtavar :İstemeyerek; “Ne mutlu sana demek.

Buluz : Önü kapalı gömlek.

Buclaşmak :Uyuşmak.

Berk :Sağlam ,dayanıklı.

Berf :Kar.

Burgu :Matkap,el makabı.

Borana :Pişmiş yumurtanın üstüne yoğurt ve yağ dökerek yapılan yemek.

Başı elde değil :Boş vakti yok.

Başı ötmedi :Hiç görünmedi.

Bedlam : Yakışıksız iri yapılı insan,azman.

Bezek :Süs.

Bicek :Kısa boylu,çok bilmiş kadın veya kız.

Berres :Aksi,ters.

Beç : Akılsız,aptal.

Boran :Kar fırtınası.

Cırbağa :Yaramaz çocuklar için söylenir.

Cişkar-Çığ :Kapı yerine konan çift.

Cıncık :Süs,boyalı süs.

Cufut :Suratsız.

Cancur :Can eriği.

Ciya :Solucan.

Culuka :Furgunun boylusu.

Carashal :Makaralı kaldıraç.

Çemkirmek :Havlamak.

Didme :Eşeleme,didiştirme.

Eğirdek :Hamuru yuvarlama ve keserek kızartma

 

CANCUR: Erik

GONBA DÖNMEK: Takla atmak  

MURUSLARINI DÖKMEK : Suratını Asmak

Dindon :Gülünç,maskara

Çoydurmak :İşemek.

Çeğil :Tarladaki ufak taşların yığıntısı.

Çaynik :Çaydanlık.

Çakrak :Bayırlardaki taş yığını.

Çatı :Danayı bağlamaya yarayan kıl ip.

Daraba :Tahta duvar.

Dibek taşı :İçi oyuk taş.

Dulunma :Suya dalma, batma.

Dırığa düşmek :İshal olmak.

Dıydık :Zevzek.

Dızıkma :Kaçma.

Dalafa gelmek :Kısrağın çiftleşmek istemesi.

Dümsük atma :Böğürüne dürtmek.

ŞOĞURT  : Salya

YEGİN: Çalışkan titiz

ENDEZE OLMAK: Oyalanmak

HARO: Kiler, ambar

BİBİ: Hala

VEDRA: Kova

PEŞGUN: Sofra

CUCUL: Civciv

GUŞGANA: Tencere

CİNCAR: Isırgan Otu

ZIRZA: Asmalı Kilit

BİJLİ: Sivri

GIDİK: Geyik

YEKTİ: Yetim

BEDASIL: Soysuz

BULUZ: Elbise

SINAMA: Deneme

GÜZGİ: Ayna

ŞÖHE: Siyah boncuk

AĞBUN: Gübre

PİSİK: Kedi

DOYDO: Güvercin

YÜNGÜL: Hafif

BİTİG: Köpek yavrusu

GANFET: Adide Şekeri

GURUĞ TAVUK: Anaç Tavuk

İŞKAP: Dolap

GODET: Süpürge sapı

ZAĞAR: Küçük köpek

CİCE: Büyük abla

BAÇETMEK: Öpmek

GALAĞ: Tezek yığını

TEŞTİ: Saç leğen

TEVÜR : Çeşit

BEYABUR: Rezil

DILDIBIL: Çırılçıplak

GEŞLENMEK: Donmak, Üşümek

DINAZA: Alay etme

KAYIŞ: Kemer

MUÇURLAMAK: Buruşturmak

GAGILDAMAK: Gülmek

ŞOŞARTMA: Abartma

GUZUK: Kambur

NİGART: Tavuğun gagası

GAJ GÖZ: Çakır göz

BED: Çirkin

Atasözü ve Deyimler

“ Ağının malı, gider “nöker” in canı
“ Ağanın keyfi gelene kadar nöker’ in canı çıkar
“ Akıl dağılınca nerdeydin”
“ Al köyü, zeytin yağı”
“ Arpa unu aş olmaz, el oğlu kardaş olamaz”
“ Arpa unuyla elfeneye karışma”
“ At Yoğuken “ bağa”yı hazırlıyor”
“ Bayram kemiği ile köpek tavlanmaz”
“ Bir aferine kırk taş su içti”
“ Bir ağaç düşünce baltalı da gider, .baltasız da”
“ Bu oğluma , bu kızıma, kalmadı kör boğazıma”
“ Çatçak başını kırar değirmen bildiğini yüğüdür”
“ Çeken nedir ki gölgesi ne olsun”
“ Dana geldi kuzu geldi, bir çift sözüm yine kaldı”
“ Desinler ki haçonun hançeri var”
“ Diş kiriyle karın doymaz”
“ Dünya yansa bir horon otu yanmaz”
“ Emeği sağdıç emeğine döndü”
“ Harmana giren porsuk dirgene dayanır”
“ İki dikanın arasında kaldı”
“ İt arabanın altına yatar, kendi gölgesi sanar”
“ İtin ahmağı odur kayganadan pay omar”
“ Kadın var arpa unundan aş yapar, kadın var buğday unundan keş yapar''

“ Kamer’ den kar bağışlıyor”
“ Karga o “ geçe” ye geçti beyaz yumurtlayacak”
“ Katranı kaynat olur mu şeker, aslı bozuk olan aslına çeker”
“ Kazan odur bugün kaynaya”
“ Keçinin ölümü gelende, çobanın değneğine sürtünür”
“ Kendine umaç uvalıyamaz, ele kesme kesecek”
“ Kızı zenginden al, öküzü fakirden”
“ Koçluk kuzu “ kom” da belli olur”
“ Köy köyün üstüne olur, ev evin üstüne olmaz”
“ Külü küllükten al”
“ Meşe adamı”
“ Ne Çuğreş gesin, ne yağını isterim”
“ Öküz göz etmezse tosun boncuklamaz”
“ Öküzü düze indirdi”
“ Öküzün büyük olsun koy çekmesin”
“ Pilavı yiyen kaşığı getirir”
“ Saçı uzunun ahı tahttan indirir şahı”
“ Sıçandan olan dağarcık keser”
“ Yağırın yoksa niye gocundun”
“Yağmur yağdı yarıklar kapandı”

• Maniler,  Oyunlar, Yemekler

 

Çay aşağı gezerim

Bu dağlar ulu dağlar

Tabağa gül ezerim

Gök çimen sulu dağlar

Ben ki böyle güzelim

Dibinden eli göçmüş

Niye yarasız gezerim.

Başında bulut ağlar

 

 

Mektup yazdım bilesin

Mani maniyi açar

Okuya da gülesin

Maniden oldum nacar

Bu mektubum üstüne

Çürüsün o parmaklar

Durmaya da gelesin

Yararsız yorgana açar

 

 

Ocakta kuru odun

Bu dağın ardı meşe                

Sen beni derde koydum

Gün gide, gölge düşe           

Gittin ki tez gelesin

Ben yardan edenin                

Gözümü yolda koydun 

Evine şivan düşe                    

 

 

Odaya serdim keçe

Bu dağlar meze dağlar

Neçe bir ömrüm geçe

Çiçeği taze dağlar

O gün  bugün olacak

Suları şarap oldu

Elin elimle geçe

Otları meze dağlar

 

 

Bu dağlar kömürdendir

Bu dağlar olmasaydı               

Geçen gün ömürdendir.            

Çiçeği solmasaydı                

Feleğin bir kuşu var                    

Ölüm Allah’ın emri                 

Fençesi demirdendir.                

Ayrılık olmasaydı                  

 

 

Bu dağın oylumluna

 Kardaş vurdum yola

Kuş konar yaylımına

Gözlerim dola dola

Gel kardeş görüşelim

 Bulutlara yalvardım

Geldik yol ayrımına

Kardaşa gölge ola 

 

 

Mendilim benek  benek, Yeşil yelekli babam
Ortası çarkın felek  Beyaz bilekli babam
Yazınbarabar gezdik Bizsiz yürekli babam
Kışın ayırdı felek Aslan yürekli babam
Bir atlı çıktı baştan Kalbim kara kazandır.
 Gözlerim dolu yaştan Dilim mektup yazandır
Atlı mevlan seversen Feleğe bel bağlama
Bir haber ve kardaştan Felek tedbir bozandır.

• Oyunlar

   Ardahanın Yolları

   Ağır Bar

   Tavuk Barı

   Köylü Kızı

   Aras (maral) 

   Üça ayak

   Kasap

   Döne 

   Yaylalar 

   Karabağ

   Sarı Seyran

 

• Yemekler

 
Haçapur Fetir
Gıkıl Karnıcırık
Makarlama Goko
Peynir kavurması Kaygana
Pağaça Mafiş
Katmer Lokum (lokma)
Feselli Yuka(yufka)
Kete Gagala
Bişi Lavaş
Hıngal
 

görüş, düşünce ve önerileriniz için ;

geckoyu@hotmail.com

GEÇ KÖYÜ